Anlaşmalı boşanma
Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşarak birlikte boşanma davası açabilir veya bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul edebilir (Türk Medeni Kanunu m. 166/3). Hâkim, eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna ve protokolün çocukların yararına ve hakkaniyete uygun olduğuna kanaat getirirse boşanmaya karar verir.
Anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Ancak nafaka, velayet, kişisel ilişki, mal paylaşımı ve tazminat gibi başlıkları kapsayan protokolün baştan doğru kurgulanması gerekir; sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkları önlemek için protokolü titizlikle hazırlıyoruz.
Çekişmeli boşanma
Eşler boşanma veya sonuçları konusunda anlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır. Davada evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m. 166/1) ya da zina (m. 161), hayata kast ve pek kötü veya onur kırıcı davranış (m. 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m. 163), terk (m. 164), akıl hastalığı (m. 165) gibi özel boşanma sebeplerine dayanılabilir.
Bu davalarda delillerin doğru toplanması, tanıkların belirlenmesi, kusur durumunun ortaya konması ve sürelerin kaçırılmaması sonucu doğrudan etkiler. Örneğin zina ve hayata kast gibi sebeplerde kanun hak düşürücü süreler öngörmüştür; bu nedenle gecikmeden hukuki destek almanız önemlidir.
Boşanmanın mali ve ailevi sonuçları
Boşanma kararıyla birlikte veya sonrasında şu konular da karara bağlanır:
- Velayet ve kişisel ilişki: Her zaman çocuğun üstün yararı esas alınır.
- Nafaka: Dava süresince tedbir nafakası, boşanma sonrası yoksulluk nafakası ve çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir.
- Tazminat: Kusur şartları oluşmuşsa maddi ve manevi tazminat istenebilir.
- Mal rejimi tasfiyesi: Aksi sözleşmeyle kararlaştırılmadıkça 1 Ocak 2002’den sonraki evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır; katılma alacağı ve değer artış payı ayrıca talep edilir.
- Aile konutu ve ev eşyası: Aile konutunun kullanımı ve eşya paylaşımı düzenlenir.
Boşanma davası nasıl ilerler?
Boşanma davaları, eşlerden birinin yerleşim yerindeki veya davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır (TMK m. 168). Süreç genel hatlarıyla şöyle ilerler:
- Ön görüşme, belgelerin ve olayın incelenmesi; en uygun dava yolunun belirlenmesi.
- Dava dilekçesinin hazırlanması ve davanın açılması.
- Tedbir taleplerinin (nafaka, velayet, uzaklaştırma, aile konutu) değerlendirilmesi.
- Delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, gerekirse bilirkişi ve sosyal inceleme.
- Karar ve gerektiğinde istinaf veya temyiz yoluna başvuru.
Bu alanda destek verdiğimiz başlıca konular
- Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması
- Çekişmeli boşanma davası
- Tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası
- Velayet, velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişki
- Maddi ve manevi tazminat
- Mal rejimi tasfiyesi ve katılma alacağı
- Aile konutu şerhi ve ev eşyası
- Nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması
- Yabancı mahkeme boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi
Boşanma Hukuku hakkında sık sorulan sorular
Boşanma davası ne kadar sürer?
Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Anlaşmalı boşanma çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Çekişmeli davalarda süre; mahkemenin iş yükü, delillerin toplanması, tanık ve bilirkişi işlemleri ile kanun yollarına gidilip gidilmemesine göre değişir. Dosyanızın özelliklerine göre ön görüşmede daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabilir.
Boşanmada çocukların velayeti kime verilir?
Velayet kararında tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Hâkim; çocuğun yaşı, bakım ve eğitim ihtiyacı, ebeveynlerin imkânları ve çocukla bağı gibi unsurları değerlendirir. Kusurlu eş, bu nedenle otomatik olarak velayeti kaybetmez.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim; tarafların gelir ve yaşam koşullarını, ihtiyaçları ile kusur durumunu ve çocukların giderlerini birlikte değerlendirerek takdir eder. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine hükmedilebilir.
Eşimin adına kayıtlı mallardan pay alabilir miyim?
Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanıyorsa tasfiyede her eş, diğerinin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağı talep edebilir. Kişisel mallar ve miras yoluyla gelen mallar ise kural olarak bu hesaba dahil edilmez.
Anlaşmalı boşanmada avukat tutmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak protokol nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi sonuçları belirlediği için bağlayıcıdır ve sonradan değiştirilmesi zor olabilir. Bu nedenle protokolün hukuki sonuçlarının önceden değerlendirilmesi önerilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte olup bireysel hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama zaman içinde değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.