Boşanma sürecinde üç farklı nafaka türü söz konusudur. Her birinin şartlarını, süresini ve nasıl değiştirilebileceğini özetliyoruz.
Boşanma davalarında “nafaka” denildiğinde aslında birbirinden farklı üç kurum akla gelmelidir. Her birinin amacı, şartı ve süresi farklıdır.
1. Tedbir nafakası
Boşanma veya ayrılık davası devam ederken, ihtiyacı olan eş ve çocuklar için hâkim tarafından hükmedilen geçici nafakadır (TMK m. 169). Dava sonuçlandığında sona erer; yerine yoksulluk veya iştirak nafakası gelebilir.
2. Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru karşı taraftan daha ağır olmayan eşe, mali durumu elverdiği ölçüde diğer eşten ödenmesi için hükmedilir (TMK m. 175). Miktarı belirlenirken tarafların gelir ve yaşam koşulları, ihtiyaçlar ve kusur durumu birlikte değerlendirilir.
3. İştirak nafakası
Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır (TMK m. 182). Çocuk ergin olana kadar devam eder; eğitim süresine bağlı olarak bazı hâllerde sonrasında da devam edebilmesi mümkündür.
Nafaka sonradan değişebilir mi?
- Artırma veya azaltma: Tarafların mali durumunda veya çocuğun ihtiyaçlarında önemli bir değişiklik olursa dava açılabilir.
- Kendiliğinden sona erme: Yoksulluk nafakası alan eşin yeniden evlenmesi hâlinde nafaka kendiliğinden sona erer.
- Mahkeme kararıyla kaldırma: Nafaka alacaklısının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi birlikte yaşaması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
Mahkeme kararına rağmen ödenmeyen nafaka için icra takibi yapılabilir. Nafaka borcunu ödemeyen borçluya karşı, icra hukukunda öngörülen koşullar altında tazyik hapsi uygulanabilir. Ödenmeyen dönemlerin düzenli olarak takip edilmesi ve zamanaşımı bakımından riskli durumların önceden değerlendirilmesi önemlidir.
Nafaka konusundaki somut durumunuz için bizimle iletişime geçebilir, Aile Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulaması değişebilir. Somut durumunuz için bir avukata danışınız.